De column van Herma

Gek

“Joh”, zegt een kennis aan wie ik vertel dat ik RA heb. “wat ben je daar mee bezig, zeg.” Dat kun je op twee manieren opvatten: positief bedoeld: ‘dat is intensief, daar ben je een hoop tijd mee kwijt’ of negatief klinkend als ‘als ik jou was zou ik maar wat meer afstand nemen. De wereld vergaat niet hoor …’.

De wereld vergaat inderdaad niet, maar je bent met reuma wel veel bezig. Je doet alles langzamer en bepalend is ook wát je doet. Bukken en op m’n knieën zitten lukt niet goed, dus over een douche schoonmaken doe ik lang. Maar zittend strijken kan ik bijna net zo snel als staand. Zittend spaar ik energie. Of ik strijk in stukjes: een of twee hemden en dan weer zitten. Of ik strijk niet …

Om niet nodeloos energie te verspillen moet je ook ‘plannen’. Als we voor de corona-tijd naar een tentoonstelling wilden, vulde mijn hoofd zich met de volgende redenatie: “We gaan met de auto en niet fietsen want dan heb ik geen energie meer, ik rij, mijn man kan me dus niet ‘even afzetten’, ik moet een parkeerplaats dichtbij de ingang hebben, maar ik heb geen invalideparkeerkaart en een grote afstand lopen om binnen te komen is geen optie en ik moet ook nog energie hebben voor ‘terug’ … En dan de hamvraag: gaat dat allemaal lukken met het lijf dat ik vandaag heb? Of kunnen we beter morgen gaan, want gisteren heb ik ook al  … en dan kan ik vandaag …

Gek word je van jezelf.

Er zijn twee oplossingen: we zoeken uit wat kan en dan gaan we het ervaren, of we gaan niet. Spontaan zeggen: ‘ja leuk, we gaan!’ is er – los van corona – niet meer bij. En áls je spontaan ergens ja tegen zegt en het blijkt te veel te zijn, moet je dat later bezuren.

We zouden met vrienden gaan wandelen in een bos en een paaltjesroute volgen. Het was ongeveer 2 ½ km, een half uurtje, dat kon ik aan. We liepen te kletsen, er stond ergens een paaltje niet waar er wel eentje zou moeten zijn, we liepen dus door, totdat we dachten: hé, we zien geen paaltjes meer. Terug? Doorsteken? We staken door, maar dat ging niet helemaal goed, kortom, meer dan anderhalf uur later kwamen we bij het beginpunt. Ik was kapot. Ik moest me de dagen erna echt ontzien en rust nemen.

De reumatologieverpleegkundige beaamde: “U mag niet over uw grenzen gaan. Dan gaat de reuma opspelen, dan ‘grijpt ie zijn kans’. Dat betekent dat u zich moet aanpassen aan uw energie en uw grenzen moet aangeven.

Leren ‘nee’ te doen, ‘nee’ te denken. Dat is gek.

 

Reageren?

hermajurgvanduijsen@gmail.com